भारत के सुप्रीम न्यायालय ने केंद्रीकृत सत्ता एवं क्षेत्रीय स्वायत्तता को संतुलित रूप से तत्पर करते भारत के संघवाद में अनूठी विषमता को बनाए रखा है। न्यायालय द्वारा दिए गए प्रासंगिक पूर्वबर्ती निर्णयों को संदर्भित रूप से तत्पर करते भारत के संघवाद में अनूठी विषमता को बनाए रखा है। न्यायालय द्वारा दिए गए प्रासंगिक पूर्वबर्ती निर्णयों की सहायता से व्याख्या कीजिए। (उत्तर 150 शब्दों में दीजिए) The Supreme Court of India has upheld unique asymmetry in India's federalism by intricately balancing centralized authority and regional autonomy. Discuss with the help of relevant case laws. (Answer in 150 words)

Linked PYQ

8. अधोलिखिताः सर्वे प्रश्नाः संस्कृतभाषया समाधेयाः — Answer all of the following (to be written in Sanskrit language) : (a) अधोलिखितं सन्दर्भं पठित्वा तदधस्तात् पृष्टानां प्रश्नानाम् उत्तरं देवनागरीलिप्या स्वेन संस्कृतेन प्रदत्त। प्रत्येकम् उत्तरं 3-4 पंक्तिभिः भवेत्— 5×5=25 अस्ति कस्मिंश्चिदधिष्ठाने चित्ररथो नाम राजा। तस्य योधैः सुरक्ष्यमाणं पद्मसरो नाम सरस्तिष्ठति। तत्र च प्रभूता जाम्बूनदमया हंसास्तिष्ठन्ति। षण्मासे षण्मासे पिच्छमेकैकं परित्यजन्ति। अथ तत्र सरसि सौवर्णो बृहत्पक्षी समायातः। तैश्शोकः —अस्माकं मध्ये त्वया न वस्तव्यं येन कारणेनास्माभिः षण्मासान्ते पिच्छैकैकदानं कृत्वा गृहीतमेतत्सरः। एवं च किं बहुना परस्परं द्वैधमुत्पन्नम्। स च राज्ञः शरणं गतोऽब्रवीत्—देव ! एते पक्षिण एवं वदन्ति यदस्माकं राजा किं करिष्यति। न कस्याप्यावासं दद्यः। मया चोक्तम्—न शोभनं युष्माभिरभिहितम्। अहं गत्वा राज्ञे निवेदयिष्यामि। एवं स्थिते देवः प्रमाणम्। ततो राजा भृत्यानब्रवीत्—भो भोः! गच्छत। सर्वान् पक्षिणो गतासून् कृत्वा शीघ्रमानयत। राजादेशानन्तरमेव प्रचेलुस्ते। लघुहस्तान् राजपुरुषान् दृष्ट्वा तत्रैकेन पक्षिणा वृद्धेनोक्तम्—भोः स्वजनाः! न शोभनमापतितम्। ततः सर्वैरेकमतीभूय शीघ्रमुत्पतितव्यम्। तैश्च तथानुष्ठितम्। (i) पद्मसरः कस्य कथं च सुरक्षितम्? (ii) तत्र के किं कुर्वन्तः तिष्ठन्ति? (iii) आगतेन बृहत्पक्षिणा तेषां कीदृशं सम्भाषणं जातम्? (iv) बृहत्पक्षी राज्ञे किं निवेदितवान्? (v) राजादेशानन्तरं किं किमभूत्? (b) अधोलिखितं सन्दर्भं पठित्वा तदधस्तात् पृष्टानां प्रश्नानाम् उत्तरं देवनागरीलिप्या स्वेन संस्कृतेन प्रदत्त। प्रत्येकम् उत्तरं 3-4 पंक्तिभिः भवेत्— 5×5=25 मित्रगुप्तोऽद्यावचक्षे—सोऽहमपि सुहत्त्माधारणप्रणकारणः सुहेषु दामलिप्ताहनगरस्य बाह्योद्याने महान्तमुत्सवसमाज-मालोकयम्। तत्र कचिदतिमुक्तलतामण्डपे कमपि वीणावादनेनात्मानं विनोदयन्तमुल्कुण्ठितं युवानमद्राक्षम्, अग्राक्षं च—"'भद्र को नामायमुत्सवः? किमर्थं वा समारब्धः? केन वा निमित्तेन उत्सवमनाट्य एकान्ते भवानुत्कण्ठित इव वीणाद्वितीयस्तिष्ठति?" इति। सोऽभ्यधत्—"'सौम्य सुहपतिस्तुन्धन्वा नामानपत्यः प्रार्थितवान् अमुभिन् आयतने वसन्त्या विन्ध्यवासिन्याः पादमूलादपत्यद्वयम्।'' अनया च अस्मै प्रतिशयिताय स्वप्ने समादिष्टम्—"'समुत्पत्स्यते तव एकः पुत्रः, जनिष्यते चैका दुहिता। स पुत्रो भगिन्याः आदरं करिष्यति। सा तु समसाद् वर्षादारभ्य आपरिणयनात् प्रतिमासं कृतिकासु कन्दुकक्रुत्येन गुणवान्दम्भुः लाभाय मां समाराधयतु। यं चाभिलषेत् सा अमुष्मै देया। स चोत्सवः कन्दुकोत्सवनामास्तु'' इति। (i) मित्रगुप्तः किं कुर्वन् उत्सवं दृष्टवान्? (ii) उद्याने स कीदृशं युवानम् अपश्यत्? (iii) तं युवानं मित्रगुप्तः किं पृष्टवान्? (iv) स युवकः किम् अभिहितवान्? (v) सुहपतिः स्वप्ने कं समादेशं प्राप्तवान्?